Zakelijke Stockholm Syndroom en Emotionele Chantage

Vandaag sprak ik een ondernemer. Hij stond op het punt een zeer onverstandige beslissing te nemen. Maar hoe leg je dat uit? Als een ondernemer kan kiezen uit optie A en optie B. En A is een topdeal en B is gedoemd te mislukken. Maar door één verkeerde adviseur wil hij koste wat het kost kiezen voor optie B. Kan je zo iemand dan ompraten? Het antwoord is nee. Nee, je komt er niet door. Zelfs niet in meerdere gesprekken. Voorbeelden, argumenten, zelfreflectie en overtuigingen: het lukt je niet om het van een andere kant te laten zien. Uiteraard is iedereen het zogenaamd ook met ze eens. Herken je dit? Dan ben je waarschijnlijk iemand tegen gekomen met het Zakelijke Stockholm Syndroom.

Uiteraard heeft dit hele artikel geen wetenschappelijke onderbouwing. Het is meer een combinatie van wat ik in de laatste jaren ervaren heb en wat anderen er over te zeggen hebben. Over het Stockholm Syndroom is al heel veel geschreven. Wikipedia zegt er over:

Het stockholmsyndroom is het psychologisch verschijnsel dat soms optreedt tijdens een gijzeling. Het verschijnsel houdt in dat de gegijzelde sympathie voor de gijzelnemer krijgt. De benaming komt van de Norrmalmstorg-overval op de Kreditbanken aan het Norrmalmstorg in Stockholm en de daaropvolgende gijzeling van 23 tot 28 augustus 1973. De gegijzelden namen het voor hun gijzelnemers op, zelfs nog ná de zesdaagse gijzeling. Tijdens de verhoren hielden ze zich in ten voordele van de gijzelnemers. De criminoloog en psychiater Nils Bejerot, die de politie toen bijstond, gaf uiteindelijk de naam aan dit verschijnsel.

Aangenomen wordt dat het stockholmsyndroom tot ontwikkeling kan komen in een omstandigheid waar de gijzelnemer absolute controle over de gijzelaar(s) kan uitoefenen en binnen die absolute controle voorziet in de basisbehoeften van het slachtoffer, bijvoorbeeld door het geven van voedsel of beschutting. Voor buitenstaanders is dit een paradoxale situatie, omdat het ook bij de gegijzelde bekend is dat hij zich slechts in een afhankelijke situatie bevindt als gevolg van de acties van de gijzelnemer.

Maar wat is dan het Zakelijke Stockholm Syndroom en hoe herken je dit op de werkvloer? Natuurlijk kan je de werkvloer niet vergelijken met een bank overval. Niemand houdt je onder schot, de deur is gewoon open en je kan ook ontslag nemen. Maar wat nou als je emotioneel gevangen wordt gehouden op je werk? Wat kan je dan doen? De absolute controle zit in de baan, het geld of bijvoorbeeld een lening.

De Slechte Baas

Werknemers herkennen dit verhaal, die verschrikkelijke baas. Of die nare chef. Onredelijk en vreemd gedrag. Maar je moet mee. Mee in de gekte op de afdeling, mee met de groep. En om je heen lijkt iedereen het normaal te vinden. Kleinerende opmerkingen, het afzeiken, het overduidelijk geen verstand van zaken hebben. Hoe is zo iemand ooit op deze positie gekomen vraag je je dan af. En door de groepsdruk ga jij je afvragen of het soms aan jou ligt. Maar schreeuwen over de afdeling, iemand afzeiken tijdens een belangrijke meeting, op je plek gezet worden tijdens een gesprek, dat is toch niet normaal? En je collega's lijken soms wel zombies. Ze accepteren het allemaal of verzinnen smoesjes om iets al dan niet afwijkend weg te redeneren.

Ik heb een paar tips gevonden om dit te doorbreken.

Rustig wachten

Niets doen is natuurlijk het sufste wat je kan doen. Als jij niets zegt en niemand anders zegt iets dan blijft het doorgaan. Dus niets doen is nooit een optie. Je hebt namelijk altijd een keuze. Je eigen vrije wil. Ook al wil de hele groep je een andere kant op duwen.

Slijmen

Zodra jij gaat slijmen geef je de controle weg. Jij wordt onderdanig. En dat is precies wat de overheerser wil. En maar op je plek gezet worden en maar weer meer slijmen. Ook dit is dus ook geen oplossing.

Samen

Samen sta je sterk. En doordat iedereen als zombies het absurde gedrag lijkt te accepteren ben je redelijk alleen in je mening. "Jij bent echt de enige die hier een probleem van maakt". En jouw gijzelende baas? Die ruikt verzet natuurlijk van een kilometer afstand aankomen. De dag dat jij eindelijk wat gaat zeggen staat iedereen achter je. Nou ja, als je omkijkt staat er niemand. Jouw baas heeft er al lang voor gezorgd dat jij belachelijk bent gemaakt. Of je kennis en kunde is in twijfel getrokken. Of nog erger: je kapsel is dubieus. Het lijkt de kleuterschool wel. De meest subtiele poot-zagende opmerkingen zijn uit de kast gehaald en voor je het weet twijfel je ook nog eens aan jezelf.

Zeg jij nou wat

Vaak zijn mensen die in dezelfde situatie zitten toch iets voor rede vatbaar. "Ja, ik ben het met je eens. Ja, dat zei mijn vader ook al". Ze weten eigenlijk best wel dat het niet klopt. Maar die angst he. Van een afstand is het makkelijk. We zien het misbruik, we zien de gijzeling. En toch wil de gegijzelde er niet aan. Want die gijzelaar is ook lief. En na het (verbaal) klappen uit delen zegt hij toch sorry? Op die manier faciliteer jij het wangedrag. Wat mensen sociaal gewenst tegen je zeggen is één, maar wat ze (achter je rug) doen is heel wat anders. Dus deze blijft ook lastig.

Vechten

Je kan altijd een officiële klacht indienen bij H&R. Helaas weet je dat de klacht toch in de onderste la komt. Of er zijn geruchten dat de baas een verhouding heeft met de m/v van H&R. Dus uiteindelijk gebeurt er weer niets met zo'n klacht. In ieder geval is het wel goed voor je eigenwaarde. Je hebt gevochten. Hou er rekening mee dat je ontslag wat sneller zal komen dan verwacht. Hoe dan ook, jij bent er van af!

Kappen

Dit is vaak de beste optie. Denk aan het begin van het verhaal. In een echte gijzelings-
situatie heeft iemand je onder schot. Op de werkvloer kan je altijd nog kappen. Loop weg, neem ontslag en zoek een andere baan. En gaat het om een samenwerking? Verbreek de samenwerking en walk away, no deal. Laat je niet onder druk zetten! Emotionele chantage herken je ook van verre. Je krijgt zinnen te horen die klinken als "Wat reageer jij emotioneel. Wat ben jij zwart/wit. Wat ben je kinderachtig". De mede-gegijzelde zal er alles aan doen om jou te kleineren en weg te zetten als een loser. "Nou echt niemand maakt hier een probleem van".

Trap er niet in. Onderhandel over een nieuwe functie of een nieuwe deal. Verzet je of loop weg. Maar laat je niet in de maling nemen. Het Zakelijke Stockholm Syndroom is een nieuw probleem op de werkvloer. Herken het, doe er zelf iets aan en bedenk dat jij niet in zo'n burn-out wilt schieten. Ook al is het werk nog zo leuk, ook al staat het bedrijf nog zo leuk op je CV, ook al is de deal nog zo geweldig: er gaat niets boven je eigen geluk!

Social Media

Wat mij wel opvalt is dat vrijwel niemand dit deelt op Social Media. Vrolijke Faceboek berichten verhullen dat je eigenlijk alleen zat met de Kerst. Grappige foto's van de Allerhande van de Albert Hein moeten afleiden van het feit dat je kinderen met Oud&Nieuw bij je ex waren en jij met teveel Tony Chocolony naar Youp hebt zitten staren.

Ik zie op LinkedIn dan ook te vaak de standaard zin "op zoek naar een nieuwe uitdaging". Misschien moeten we eens wat trotser worden op wat er niet goed gaat. Het zou iedereen wat meer mens maken. Iedere ondernemer heeft wel eens een tegenslag of zelfs een paar tegenslagen. Iedere werknemer heeft wel eens een slechte baas of een irritante chef. En massaal leuk zitten doen op Social Media is eigenlijk ook een stukje emotionele chantage.

Conclusie

Die ondernemer die ik vandaag sprak waar ik deze blog mee begon? Die is niet meer te redden. Zijn businesspartner houdt 'm gegijzeld en hij wil het niet inzien. Zijn zakelijke carrière mislukt. Alles trekt een zware wissel op zijn privé leven. Maar hij is gegijzelde en zal alles wat de gijzelaar hem aandoet verdedigen. Hij gaat voor optie B. Gedoemd te mislukken en dat is zonde. Dus werknemer, werkgever, zpp-er of businesspartner: het Zakelijke Stockholm Syndroom komt in alle variaties van zaken doen voor.

Zoals ik zelf altijd zeg: ik ben ondernemer. Vertel je business probleem en misschien kan ik je helpen. Maar ik ben geen advocaat en zeker geen psychiater!

Wil je eens sparren over het Zakelijke Stockholm Syndroom of Emotionele Chantage vroegtijdig herkennen? Neem dan gerust contact mij op. Dan leer ik je op een passende wijze hier mee om te gaan op basis van mijn ervaringen. Hands-on tools om dit te doorbreken.

Wie durft het aan om op zijn of haar LinkedIn neer te zetten: Ik ben gillend naar huis gegaan bij Firma XYZ

#ZakelijkeStockholmSyndroom.

Stuur mij een screenshot en ik verloot een fles wijn onder de inzenders!

Contact

E-mail: erik@hetdagdeel.nl

Telefoon: 085 4012396

golfbaan marketingstrategieën van Erik BroekhuijsenErik Broekhuijsen

Internationaal Bedrijven Expert ★ Groei Expert ★ Boardroom Sparringpartner ★ Gastspreker ? Training & CoachingGolfmarketing

follow-me-linkedin

(Origineel geplaatst op LinkedIn)

Vragen en Opmerkingen

Vragen en Opmerkingen

Geen Opmerkingen.

Verstuur een opmerking